Terug

 Vernieuwing rode draad komende kabinetsperiode

De huidige discussie over welk kabinet er moet komen wordt mijns inziens te veel overheerst door de vraag of dat kabinet rechts, dan wel links moet zijn. In die discussie wordt door vrijwel alle partijen de rechtse variant als de meest voor de hand liggende gezien.
Toch denk ik dat het in de huidige omstandigheden verstandig is om te kijken naar een andere, wellicht zelfs betere, mogelijkheid. (Dit artikel is gepuliceerd op 23-05-2002 in het Parool)

Als overtuigd en actief GroenLinkser blijf ik van mening dat het verschil tussen links en rechts wezenlijk is. Dat de linkse en rechtse politieke stromingen in paars zijn samengesmolten is één van de oorzaken van de huidige problemen. Het nagenoeg ontbreken van de politieke strijd die tot het wezen van de democratie behoort, heeft namelijk veel burgers van de politiek vervreemd.

Dat neemt echter niet weg dat de feiten en gebeurtenissen van de laatste maanden ook een ander signaal afgeven. Naast de keuze voor rechts of links, zijn er in de politiek ook andere keuzes te maken en juist in die andere keuzes zijn veel kiezers geïnteresseerd geraakt..
Zeker na de wel heel bijzondere verkiezingsuitslag van 15 mei is het van belang dat dit heldere signaal bij de kabinetsformatie wordt opgepikt. Voorwaarde is wel dat er dan geen strikt links of rechts programma wordt geschreven. Het dient bij de onderhandelingen te gaan om de volgende hoofdpunten: het oplossen van de multiculturele problemen, het dichten van de kloof tussen burgers en overheid en de transformatie van de overheid van een bureaucratisch, in zichzelf gekeerd fenomeen, naar een integere, door de burgers geaccepteerde, efficiënt werkende organisatie die zegt wat hij doet en doet wat hij zegt.

Om dit niet misselijke programma adequaat te kunnen uitvoeren is het een voorwaarde dat er een zo breed mogelijk draagvlak bestaat. Een draagvlak slechts gebaseerd op centrumrechts is hiervoor echt te smal. Betrokkenheid, óók van linkerzijde is bittere noodzaak. Niet alleen omdat links wel degelijk zinnige ideeën over deze thema's heeft, maar vooral om het levensgevaarlijke risico van verdere escalatie in te dammen. En ook dát is een belangrijk (zo niet het belangrijkste) programmapunt voor deze coalitie waarin m.i. de volgende partijen zitting moeten nemen: CDA, LPF, GroenLinks en SP.

Kern van deze coalitie is het CDA. Hoewel deze partij in het verleden zeker niet vrij is geweest van regentesk gedrag en achterkamertjespolitiek hebben acht jaar oppositie louterend gewerkt. Bovendien zijn de christelijke waarden van naastenliefde en rechtvaardigheid in deze turbulente tijden waardevol. Uiteraard geeft ook de verkiezingswinst van het CDA haar het recht op een prominente rol. Als tweede partij verdient natuurlijk ook de LPF haar plek in het landsbestuur. Met 26 nieuwe zetels heeft deze partij het recht om te proberen de idealen van Pim Fortuyn waar te maken. En tenslotte doen SP en GroenLinks mee. Bij het werkelijk oplossen van de multiculturele problemen kunnen zij een belangrijke rol spelen. En een niet helemaal denkbare regenteske "oprisping" van het CDA kunnen deze partijen, samen met LPF, best het hoofd bieden.

Het regeringsakkoord dat een dergelijke coalitie presenteert zal zich moeten beperken tot de bovengenoemde programmapunten. Andere zaken, zoals bijvoorbeeld sociale kwesties, zorg, onderwijs, infrastructuur en milieu worden uiteraard óók opgepakt. Maar niet door middel van dichtgetimmerde akkoorden maar na breed maatschappelijk en politiek overleg. Overleg dat wordt gevolgd door politieke besluitvorming in het parlement. Daarbij kan het zo noodzakelijke, maar moeilijke dualisme weer eindelijk tot zijn recht komen.
Gevolg van dit alles is wel dat de paarse partijen PvdA. VVD en D66 allen in de oppositie belanden, samen met CU en SGP. Het lijkt er op dat ze bereid zijn om daar eindelijk hun zelf gebreide paarse deken van zich af werpen. En ook dat maakt dat echt dualisme in Nederland weer tot de mogelijkheden gaat behoren.

Houten, 20 mei 2002

auteur : Wouter van Kouwen

top | terug